Is mian leis An tUltach Comhordaitheoir Tionscadail a cheapadh le comhordú a dhéanamh ar thogra a bhaineann le cartlann shaibhir na hirise, a théann siar go 1924.

‘Stair faoi cheilt – oidhreacht Ghaelach Chúige Uladh a fhiosrú trí shúile An tUltach’ an teideal atá ar an togra atá á mhaoiniú ag an Heritage Lottery Fund.

Tá sé beartaithe grúpaí d’oibrithe deonacha de gach aois a thabhairt le chéile – daltaí scoile agus mic agus iníonacha léinn tríú leibhéal san áireamh – chun dul ag tochailt i gcartlann na hirise le cuid de na hailt is spéisiúla a aimsiú agus a chur ar fáil do phobal an lae inniu. Gheobhaidh na hoibrithe deonacha bunoiliúint i scileanna taighde agus cartlannaíochta.

Bainfidh gné amháin den tionscadal le clár scoileanna An tUltach agus beifear ar lorg ábhar a rachaidh chun tairbhe do mhúinteoirí agus do dhaltaí scoile araon.

Beidh deis ag rannpháirtithe sa togra comparáid a dhéanamh idir ábhar a cuireadh i gcló ar an iris san am a chuaigh thart agus é sin a bhíonn ann sa lá atá inniu ann.

Arsa Gráinne Ní Ghilín, Bainisteoir Digiteach na hirise, “Tá sé iontach suimiúil amharc siar ar na ceisteanna a raibh pobal na Gaeilge i gCúige Uladh ag cur spéis iontu san am a chuaigh thart. Tá saibhreas mór seanscéalta agus amhrán ann a bailíodh i gceantar Rann na Feirste sna 20idí, 30idí agus 40idí, mar aon le gearrscéalta agus dánta le cuid de na scríbhneoirí Conallacha is clúití ar fad. Tá cúrsaí polaitíochta faoi chaibidil, agus tá plé ann ó 1972 ar na buntáistí agus míbhuntáistí a samhlaíodh le ballraíocht na hÉireann agus na Ríochta Aontaithe sa Chomhphobal Eorpach. Ar ndóigh, tá macalla a leithéid de phlé ann inniu agus an Breatimeacht ar na bacáin.

“De réir mar a bhíonn cúrsaí teicneolaíochta ag forbairt, bíonn gá le téarmaí nua agus bhíodh neart moltaí ag scríbhneoirí agus léitheoirí An tUltach maidir leis na gléasanna ba nua-aimseartha lena linn féin. Tá plé i gceann de na heagráin is luaithe ar fad, sna luathfhichidí, ar fhocail a bhaineann leis an cheamaradóireacht agus leis an ghrianghrafadóireacht. ‘Soilseachán’ an focal a moladh faoi choinne ‘photograph’ agus ‘deilbhmhír’ a moladh i gcás ‘snapshot’. Is taifead iontach é seo ar fhorbairt na teanga de réir mar a bhí sí ag titim amach.”

Beidh taispeántais fhisiciúla agus reáchtálfar léachtaí poiblí ar fud Chúige Uladh le linn an togra bliana. Déanfar digitiú chomh maith ar chuid den ábhar ón chartlann ionas go mbeidh faill ag daoine ar fud na cruinne blaiseadh a fháil d’oidhreacht shaibhir An tUltach.

Tá na sonraí uile faoin phost mar Chomhordaitheoir Tionscadail le fáil ar www.peig.ie/foluntais agus anseo is é an 12 Nollaig 2018 an spriocdháta faoi choinne iarratas.

Cuir do thrácht

Scríobh trácht
Ainm