Cothrom an lae inniu, trí bliana ó shin, tháinig na mílte daoine as fud fad na tíre don Lá Dearg i mBéal Feirste.

Rinne An tUltach físeán den tslua ag déanamh a bhealaigh síos Bóthar na bhFál. Tá gach duine a shiúil an bealach ón Chultúrlann le feiceáil ann. Amharc go bhfeicfidh tú tú féin! [Ar lean thíos…]

Cearta, cothromas agus cóir a bhí á éileamh ag an phobal an lá sin, an 12ú Aibreán 2014. Bhí acht Gaeilge ceartbhunaithe á iarraidh – agus tá go fóill.

Cuimhneoidh sibh go raibh gearradh agus lomadh á dhéanamh ar sheirbhísí Gaeilge in achan earnáil in 2014. Bhí cuid mhaith eagras Gaeilge lena mbunmhaoiniú ó Fhoras na Gaeilge a chailliúint. Ina measc bhí Iontaobhas Ultach, Altram, Pobal agus an tÁisaonad.

Tháinig an Lá Dearg i mBéal Feirste sna sála ar Lá Mór na Gaeilge i mBaile Átha Cliath (15ú Feabhra). Ní raibh an t-iar-Choimisinéir Teanga, Seán Ó Cuirreáin, éirithe as a phost ach le 6 seachtaine (24ú Feabhra), beart a rinne sé le teann frustrachais mar gheall ar theip an rialtais ó dheas a dhualgais i leith na Gaeilge a chomhlíonadh.

Bhí pobal na Gaeilge cíocrach i ndiaidh a gcuid cearta teanga. Bhí mionfheachtais go leor mar chuid den mhorfheachtas. D’éirigh le cuid acu.

Bhí meánscoil Ghaeilge á héileamh i gContae Dhoire. Osclaíodh Gaelcholáiste Dhoire bliain go leith i ndiaidh na hagóide, i mí Mheán Fómhair 2015.

Bhí irisí fadbhunaithe na Gaeilge, An tUltach agus Feasta, go mór i mbaol ag an am. Tá siad ann ar fad sa lá atá inniu ann, agus iad ag dul ó neart go neart.

Ach tá pobal na Gaeilge cíocrach crogallach go fóill as siocair go bhfuil ár gcearta teanga fós á séanadh orainn.

Rachaidh cúpla rud i bhfeidhm ort agus tú ag amharc ar an fhíseán: ilchineálachas an tslua agus go bhfuil rothaí móra an tsaoil ag casadh.

Bhí scaifte ollmhór ann. Bhí daoine ann ar mhaidí croise agus i gcathaoireacha rothaí. Ghlac daoine d’achan aois páirt sa mhórshiúl, iad siúd a bhfuil na ceithre scór slánaithe acu agus babaithe beaga ina measc.

Tháinig daoine as achan chearn den tír le seasamh ar son a gcearta teanga: muintir Thír Chonaill, Chiarraí, Chonamara, Shord Cholm Cille, agus daoine as fud fad Chúige Uladh.

Tá daltaí a bhí ar scoil an t-am sin ar an ollscoil anois nó amuigh ag obair ag saothrú a gcoda. Tá tachráin a bhí á n-iompar i mbaclainn a dtuismitheoirí an lá sin ar an scoil anois – agus mura raibh caint acu trí bliana ó shin, tá siad ag spalpadh na Gaeilge go binn inniu.

Tá lánúineacha le feiceáil ann nach raibh acu ach an t-aon duine amháin clainne thiar in 2014 ach a bhfuil beirt nó triúr anois acu. Agus tiocfaidh cumha ort nuair a fheicfeas tú cairde a bhí ag siúl lenár dtaobh an lá sin ach atá imithe uainn, ar shlí na fírinne, faoi seo.

Lá Dearg 2014
An Lá Dearg i mBéal Feirste cothrom an lae inniu 3 bliana ó shin, an 12ú Aibreán, 2014.

Ní liosta cuimsitheach é seo, ach seo roinnt de na heagrais, grúpaí agus daoine aitheanta a bhí Dearg le Fearg cothrom an lae inniu trí bliana ó shin.

An mbeidh tú ann arís don Lá Dearg ar 20ú Bealtaine 2017? #BeidhMéAnn

  • Pobal Éanna, Gleann Ghormlaithe, Contae Aontroma
  • Bunscoil Bheann Mhadagáin, Béal Feirste
  • T-Rex Ó Saurus
  • Misneach
  • Naíscoil Chill Locha, Dún Phádraig
  • Gaelscoil Neachtain, Dún Geimhin, Contae Dhoire
  • Glór Dhún Geimhin
  • Muintir Charn Tóchair
  • Pobal
  • Altram
  • Muintir Dhearg le Fearg Thír Chonaill
  • Rónán Mac Aodha Bhuí, RTÉ Raidió na Gaeltachta
  • Tura Artura, damhsóir
  • An tUltach
  • Doimnic Mac Giolla Bhríde, amhránaí sean-nóis
  • Muintir Chorca Dhuibhne, Contae Chiarraí
  • Naíscoil Dhún Pádraig, Contae an Dúin
  • Clára Ní Ghiolla, Marcas Ó Cinnéide agus Máirín Hurndall, láithreoirí ar
  • Raidió Fáilte
  • Fingallians CLG, Sord, Contae Bhaile Átha Cliath
  • Tony Devlin, aisteoir (amharc an stíl ghruaige Mohican dearg air a bhí air!)
  • An Dr Art Hughes, Ollscoil Uladh
  • Ard-Mhéara Bhéal Feirste ag an am, Máirtín Ó Muilleoir
  • Scoil an Droichid, Béal Feirste
  • Gaelscoil Aodha Rua, Dún Geanainn
  • Gaelscoil na mBeann, Cill Chaoil, Contae an Dúin
  • Coláiste Feirste, Béal Feirste
  • Gaeil an tSratha Báin
  • Bunscoil Mhic Reachtain
  • Craobh Ard Eoin de Chonradh na Gaeilge, Béal Feirste
  • Gaeil na hÓmaí
  • Glór na Tuaithe
  • Muintir Ghaeltacht Chonamara
  • Club Árus na nGael, Gaillimh
  • Conradh na Gaeilge
  • Gaeil Dhoire
  • Gael-Choláiste Chill Dara
  • Gaeil Oirialla
  • Cairde Uí Néill, Dún Geanainn
  • Cumann Chluain Ard
  • Glór na Móna
  • Sinn Féin
SCAIP
SiarLéirsiú ag Cnoc an Anfa
Ar aghaidhAn Buntáiste Breise: leabhar nua le Marcas Mac Ruairí
An tUltach
Tá éagsúlacht mhór scríbhneoirí as gach cearn de Chúige Uladh agus den tír ar fad ag scríobh ar An tUltach – Cnámh Droma Ghaeilge Uladh. Tá saineolas agus tuairimíocht le roinnt acu a shaibhreoidh d’eolas féin agus a thabharfaidh do dhúshlán smaointeoireachta.

Cuir do thrácht

Scríobh trácht
Ainm