Sárú
Anna Heussaff
Cló Iar-Chonnacht
€12

Pléann Heussaff ar dhóigh chuí na deacrachtaí atá i ndomhan agus i sochaí an lae inniu sa leabhar seo. Cíorann sí truailliú na farraige, ceist na dteifeach, paindéim tinnis, an t-athrú aeráide, tionchar ríomhairí ar an tsaol, tromaíocht, cumhacht na n-ollchomhlachtaí, agus teacht in aois ar leibhéal fóirsteanach don aoisghrúpa ar a bhfuil an leabhar dírithe (11 bhliain -15 bliana, de réir an bhlurba ar chúl an leabhair).

Is trí chluiche a imríonn an príomhcharachtar, Evan, ar uaireadóir cliste a dhéanann an t-údar na ceisteanna a fhiosrú. Tchíonn léitheoir an leabhair seo maith agus olc na teicneolaíochta seo in imeachtaí an scéil.

Ar dhóigh fheiceálach, bíonn roinnt buachaillí níos sine anuas ar Evan mar go bhfuil siad in éad leis agus uaireadóir cliste aige. Ar leibhéal níos doimhne, tchíonn muid go bhfuil daoine eile in éad le Evan mar gheall ar an chluiche úr atá aige, fiú muna léiríonn siad é. Is suimiúil an plé ar theacht isteach tí agus an naimhdeas a chruthaíonn sé idir cairde, fiú. Ní mar a shíltear a bhítear i gcónaí ach oiread – shílfeá go raibh saol iontach ag daoine sa scéal seo nach bhfuil an saol rómhaith acu ar chor ar bith. Is le clisteacht agus luas maith a léiríonn an t-údar na fadhbanna seo.

Ó thaobh an chluiche atá ar a uaireadóir cliste de, tá cúig leibhéal le sárú agus fadhb le réiteach in achan leibhéal acu, an t-imreoir mar rud cosúil le taoiseach na tíre ag gabháil i ngleic leis an dúshlán. Ag leibhéal a haon, tá tinneas ag scaipeadh agus tá ceithre rogha ag an imreoir, roinnt acu níos tromchúisí ná a chéile.

Is aoibhinn an dóigh a gcuireann an t-údar fadhbanna mar seo inár láthair tríd an chluiche seo. Is meán taobh istigh de mheán aici an cluiche a imríonn daoine sa leabhar. Thig léi éagsúlacht d’ábhair a phlé agus daoine éagsúla ag éirí fadhb shóisialta nó athrú na haeráide a réiteach sa chluiche.

Éiríonn na fadhbanna níos réadúla sa leabhar de réir a chéile agus tchíonn muid tionchar athrú na haeráide in Éirinn, rud atá soiléir dúinn uilig le blianta anuas. Tagann an cluiche agus an fíorshaol le chéile. Ag caint faoi leibhéal a ceathair sa chluiche agus an fhadhb atá le réiteach, deir duine, ‘Athrú aeráide… Tá an domhan trí chéile ag stoirmeacha agus tinte foraise… Tá na milliúin daoine gan dídean.’ An freagra a fhaigheann sé, lá i ndiaidh stoirme, ná ‘cosúil liomsa agus mo mhuintir’ (109).

Is iontach na cosúlachtaí leis an tsaol ina bhfuil muid cuid den ábhar sa leabhar seo. Scriostar tithe de dheasca na haimsire agus tá teaghlaigh gan dídean, rud atá ag tarlú beagnach achan bhliain anois.

Tá fíorthascanna SÁRÚ le déanamh ag Evan agus ag a chomhimreoirí – bíonn orthu rud a dhéanamh a chuidíonn leis an cheantar nó aclaíocht a dhéanamh. Is rud é seo atá ag éirí coitianta againn san fhíorshaol fosta. Is maith go gcuireann Evan ceist faoi seo agus an fhiúntacht taobh thiar de, go háirithe i ndiaidh ar tharla le Blue Whale. Molaim Heussaff go mór as iarracht a dhéanamh na ceisteanna seo a ardú in intinn an léitheora óig.

Ó thaobh na scríbhneoireachta féin de, tá fad deas sna habairtí a choinníonn an scéal ag teannadh chun tosaigh, fiú má tá athrá nó abairtí róchosúil lena chéile anseo is ansiúd. Tá simplíocht dheas in imeachtaí an scéil (go leor ag tarlú ag luas maith gasta nach n-éiríonn róchasta), agus doimhneacht chuí don aoisghrúpa. Táthar ann, daoine níos sine den chuid is mó, a dearfadh gur gá níos mó a mhíniú nó go dtarlaíonn rudaí ar bhealach róshimplí, ach ní aontaím leo. Tuigim an dearcadh, ámh – tá an oiread ag tarlú, an oiread d’ábhar domhain sa leabhar, gur furasta dearmad a dhéanamh gur leabhar do luathdhéagóirí é.

Tá saothar iontach curtha di ag Heussaff, údar a bhfuil go leor duaiseanna bainte aici, leis an leabhar seo. Bím i gcónaí den bharúil nach bhfuil go leor ábhar léitheoireachta ann do dhéagóirí, ach is sárshampla de a bhfuil againn anseo.

Cuir do thrácht

Scríobh trácht
Ainm